Møbelmuseet Norsk Møbelfaglig Senter

Årbokslepp og foredrag

Årbok for Sykkylven 2014 blir presentert i lokala til Møbelmuseet i Sykkylven tysdag 2.12. klokka 19.

Årboka inneheld som vanleg både historiske og dagsaktuelle artiklar frå Sykkylven. Eitt tema i boka er 25-årsmarkeringa for funna på Auremarka med ein oppsummerande artikkel av fylkesarkeolog Bjørn Ringstad. Eit anna tema er møbeltransport i eldre tid. Eit eldre videointervju med  Olav Overå  (1922 - 2007), gjort av Harald Bratli, er redigert for årboka. Intervjuet fortel mykje om arbeidsvilkåra til dei første sjåførane i Stranda og Sykkylven Billag den gongen knottgeneratoren var standard på bussar og vareruter. Eldar Høidal har intervjuar eit knippe eldre trailersjåførar som fortalde om tøffe tak og lange økter langs vegane mellom Sykkylven hovudstaden på seksti- og syttitalet. Årboka har også reportasjar får ungdomsmiljøet i Sykkylven og ein biletkavalkade frå dei viktigaste hendingane i året som gjekk.  Årboka, som blir gitt ut av Sykkylven sogenemnd,  er til sals på dørene og i bokhandelen for kr 100.

På årboksleppet vil også Eldar Høidal  presentere si rykande ferske næringssoge for Sunnmøre med tittelen namnet Gull av gråstein. Møbelmuseet vil vere ope for publikum frå klokka 18.

Barske minner frå transport

 

P1040586

GunnarMjeltevik og Håkon Emdal i samtale med Jostein Gjerde. Foto: Kjetil Tandstad.

P1040584

Ole Myrseth og Terje Auflem er veteranar frå den gongen møblane frå Sykkylven vart frakta til jarnbanen på Åndalsnes med Jarnesbåtane. (Foto: Kjetil Tandstad)

P1040561Kulturkvelden, som Veneforeininga til Møbelmuseet arrangerte søndag 23.11 2014, samla eit publikum på rundt 70 til historisk foredrag og intervju, kaker og prat.Temaet var møbeltransport gjennom tidene og mange transportveteranar benka seg ved småborda i Pensjonistsalen til tonane "On the Road again" frå eit band som for denne kvelden hadde teke namnet Furniture Four.

Historikar Eldar Høidal gav eit breitt oversyn over møbeltransporten frå Sykkylven, som først skjedde på kjøl til Åndalsnes og vidare med toget derifrå. Iløpet av femti- og sekstitalet gjekk det aller meste av transporten over på vogntog. Håkon Emdal, Gunnar Mjeltevik og Arne Harstad vart henta opp på scenen og dei kunne fortelje om eit hardt sjåførliv med lange skift og dårlege vegar.
- Det var noko heilt anna enn i dag, sa Håkon Emdal. Vi hadde ikkje gaffeltruckar og slikt i starten. Hadde du med ein palle med murstein, måtte du plukke kvar stein inn på bilen og når du var komen fram måtte du plukke kvar stein ut att av lasterommet. Vi hadde ikkje vinterdekk heller på bilane dei første åra. Bilsakkunnige meinte at bilane var så tunge at dei ikkje hadde bruk for vinterdekk. Vi kunne fortelje om det motsette, fortalde Håkon Emdal. Også sommarvegane kunne vere reine gjørmebad.
Gunnar Mjeltevik byrja som sjømann, men kom også tidleg med i transport. Arne Harstad har vore vogntogsjåfør heile livet og kunne kaste lys over den raske utvikla som har kom på seksti og syttitalet både når det galt transportmateriell og vegstandard.
Før vogntoga tok over trafikken, vart møblane transportert med båt. Ole Myrseth mønstra på Jarnesbåten "Verge" i 1947.90-åringen hadde mange dramatiske historier å fortelje frå eit langt liv på fjordane. Terje Auflem var ein av dei siste som frakta møblar med båt. Han mønstra på som 16-åring i 1972. Musikken denne kvelden var countrymusikk som var favoritten for vogntogsjåførane. Country-gruppa Furniture Four var samansett av Odd Reidar Kurseth, Sveinung Utgård, Halstein Kurseth og Arild Kvenseth.

Næringshistorie frå museet

Sunnmøre har fått si næringshistorie for dei siste 250 åra. Forfattar er historikaren Eldar Høidal og oppdragsgjevar er Stiftinga Sunnmøre Museum med støtte frå Stiftelsen Kjell Holm. Boka blir lansert for pressa fredag og for presentert for  publikum på eit arrangement i kafeen til Sunnmøre Museum i  Borgundgavlen søndag 23. november klokka 13.

Sykkylven og Møbelmuseet i Sykkylven har hatt ei viktig rolle i arbeidet med boka. I tillegg til at forfattaren Eldar Høidal har vore tilsett ved Møbelmuseet i ei årrekkje, har dagens avdelingsleiar ved Møbelmuseet, Kjetil Tandstad, vore biletredaktør for verket. Det grafiske arbeidet er gjort at Eldar Tandstad og EldArt. Boka er utgitt på Selja forlag.P1040533

Historisk vandring i pioner-bygda

Helge Søvik var inspirert guide under møbelvandringa gjennom Stranda sentrum, (Foto: NMFS)

Helge Søvik var inspirert guide under møbelvandringa gjennom Stranda sentrum, (Foto: NMFS)

Eit sekstital deltakarar var med då Veneforeininga for Møbelmuseet i Sykkylven laurdag 13. september 2014  arrangerte ei  historisk vandring gjennom den tradisjonsrike møbelmiljøet i Stranda sentrum. 

Stranda er på mange måtar møbelindustriens vogge. Det var her møbelpioneren P.I. Langlo kom i gang med møbelproduksjon for godt og vel hundre år sidan .I løpet av dei neste åra voks og grodde det på Stranda og det var knoppskyting også i nabokommunane Sykkylven, Ørsta og Stordal. I dag har Stranda blitt Matkommunen og det er lite att av møbelproduksjon. Men det skulle vise seg at denne industriepoken framleis sat sterkt i minnet.

I Stranda sentrum var det svært mange hus som ein gong har hatt ein møbelfabrikk i kjellaren, fortalde Helge Søvik som var guide på turen. Han har dekt møbelindustrien som journalist og redaktør i ein mannsalder.  Med på laget hadde han tidlegare Sunnmørspost-redaktør Harald Kjølås og lokalhistorikar Trygve Langlo.  Vandringa  gjekk ned Storgata til Øyna og til møbelmonumentet på kaia der kunstnaren Margrethe Ringdal sjølv fortalde litt om tankane bak. Derfrå  gjekk turen til hotellet  der det kom  fleire innlegg  og minne frå salen som kasta lys over det historiske industrimiljøet i sentrumskrinsen.

 

 

Møbel-gatevandring på Stranda

Denne stolen laga møbelpioneren Peter Iversen Langlo frå Stranda på eit kurs han fekk gå på 16-åring. Han vart seinare Nordens største korgmøbelprodusent.

Denne stolen laga møbelpioneren Peter Iversen Langlo frå Stranda på eit kurs han fekk gå på 16-åring. Han vart seinare Nordens største korgmøbelprodusent.

Laurdag 13. september kl. 14 inviterer Veneforeininga for Møbelmuseet Norsk Møbelfaglig Senter til historisk gatevandring på Stranda. Alle er velkomne til å vere med og få vite meir om industrihistoria i sentrumsområdet.
Helge Søvik, som har hatt møbelindustrien på Sunnmøre som journalistisk spesialområde gjennom mange tiår, er guide på turen.I dag er der ingen produksjon av møblar i bygdesentret, men i mellomkrigsåra og i fleire år etter krigen var her stor aktivitet. P. I. Langlo – grunnleggaren av den industrialiserte møbelproduksjonen i Norge – bygde sin første fabrikk her etter at lokala i Pålgarden ikkje gav stor nok plass. Fabrikken på Alfheim – Øvstefabrikken i daglegtalen – vart også for liten, og nye bygningar og produksjonslokale kom til etter kvart.
Gatevandringa vil starte ved Rema 1000 - i området der Øvstefabrikken stod i Storgata, like ved Solstad, heimen til P. I. Langlo. Ruta for vandringa vil bli lagt om Øyna til piren ved Stranda-kaia, der møbelbautaen vart reist og avduka i juni 2009 etter initiativ frå sentrumsforeininga på Stranda. I Øyna var der fleire fabrikkar, dei fleste med produksjon av møblar. Det kan nemnast at her også var konfeksjonsindustri. Den etter kvart så populære Olabuksa kom frå ei bedrift i Øyna.
Det vart – og framleis blir – produsert møblar i andre deler av bygda, bl. a. på Ødegård (Øggarden) og i Svemorka. Til det store industriområdet Svemorka kom den første bedrifta for snart 50 år sidan. Den vart flytta frå sentrum i bygda.
I samband med gatevandringa vil redaktør Harald Kjølås, lokalhistorikaren Trygve Langlo og kunstnaren Margrete Ringdal, som stod for utforminga av møbelbautaen, halde innlegg. Vandringa blir runda av med forteljarstund og musikalske innslag på hotellet.